سالنامه سلامت
صفحه اصلی / مطالب و مقالات / ماموپلاستی / تعویض پانسمان ماموپلاستی | نگهداری پانسمان عمل ماموپلاستی

تعویض پانسمان ماموپلاستی | نگهداری پانسمان عمل ماموپلاستی

بعد از جراحی، اولین چیزی که روی سینه دیده می‌شود و ذهن بیشتر بیماران را درگیر می‌کند، همین لایه‌های گاز و چسب است. پانسمان بعد از ماموپلاستی ظاهر ساده‌ای دارد، اما کار آن محافظت از برش‌ها در حساس‌ترین روزهای ترمیم است و پرسش‌های هفته اول هم معمولاً حول همین موضوع می‌چرخد: پانسمان تا کی بماند، اگر خیس شد چه باید کرد و آیا می‌شود آن را خودمان باز کنیم؟
در این مقاله، روش نگهداری و تعویض پانسمان ماموپلاستی، نشانه‌های خراب شدن آن، نکات مربوط به حمام کردن و مواردی را که باید فوری به پزشک اطلاع بدهید مرور می‌کنیم. اگر هنوز با خود جراحی آشنا نیستید، پیشنهاد می‌کنیم ابتدا مقاله ماموپلاستی چیست را مطالعه کنید و سپس به این بخش برگردید.
یک نکته را از همین ابتدا باید روشن کرد: نوع پانسمان، مدت ماندن آن و حتی اجازه حمام، به تکنیک جراحی، محل برش‌ها، وجود درن و ترجیح جراح بستگی دارد. آنچه در این مطلب می‌خوانید راهنمای عمومی است و اگر با دستور پزشک خودتان تفاوت داشت، دستور او ملاک عمل است.

آنچه در این مطلب میخوانید

اهمیت پانسمان بعد از ماموپلاستی

برش‌های ماموپلاستی معمولاً کوتاه‌اند، اما در روزهای اول مثل هر زخم جراحی تازه‌ای آسیب‌پذیرند. پانسمان چند کار را هم‌زمان انجام می‌دهد: مانع رسیدن میکروب‌ها و آلودگی‌های محیط به برش می‌شود، ترشح‌های کم و طبیعی روزهای اول را جذب می‌کند، لبه‌های زخم را کنار هم نگه می‌دارد و از اصطکاک لباس یا سوتین با محل بخیه‌ها جلوگیری می‌کند. پانسمان تمیز به پزشک هم کمک می‌کند در ویزیت بعد از عمل، وضعیت ترمیم را دقیق‌تر ارزیابی کند.

این موضوع در جراحی‌هایی که ایمپلنت دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. عفونت بعد از ماموپلاستی شایع نیست، اما اگر رخ دهد، درمان آن به‌خصوص در حضور ایمپلنت می‌تواند طولانی شود و گاهی خارج کردن ایمپلنت را ناگزیر کند. به همین دلیل پانسمان را باید بخشی از درمان دانست، نه یک روکش موقت.

پانسمان‌های رایج بعد از ماموپلاستی چه شکلی هستند؟

بسته به جراح، یکی از چند حالت زیر دیده می‌شود: گاز استریل با چسب پزشکی، پانسمان شفاف و مقاوم در برابر آب که بدون برداشتن آن می‌توان دوش گرفت، نوارهای کاغذی نازک و سفید به نام استریپ که مستقیم روی برش چسبانده می‌شوند، و گاهی چسب پوستی مخصوص زخم. در بیشتر موارد یک یا چند لایه از اینها زیر سوتین طبی قرار می‌گیرد. اگر درن هم گذاشته شده باشد، محل خروج آن پانسمان جداگانه دارد.

پانسمان اولیه بعد از ماموپلاستی چند روز باید بماند؟

پاسخ دقیق و یکسانی وجود ندارد و مراکز مختلف دستورهای متفاوتی می‌دهند. بر اساس دستورالعمل‌هایی که برخی مراکز جراحی منتشر کرده‌اند، لایه بیرونی پانسمان حدود ۴۸ ساعت بعد از عمل برداشته می‌شود و فقط استریپ‌ها روی برش می‌مانند. در مراکز دیگر، مخصوصاً وقتی ماموپلاستی همراه با لیفت یا کوچک کردن سینه انجام شده یا درن وجود دارد، پانسمان تا اولین ویزیت بعد از عمل و گاهی تا چند روز باقی می‌ماند. در عمل، بازه‌ای از دو روز تا حدود یک هفته را می‌توان رایج دانست، اما عدد قطعی را فقط جراح شما بر اساس نوع عمل تعیین می‌کند.

در این مدت پانسمان را سرخود باز نکنید. حتی اگر لبه آن کمی شل شده یا زیرش خارش دارید، ابتدا با کلینیک تماس بگیرید. زخم در این مرحله هنوز بسته نشده است و باز کردن زودهنگام پانسمان در محیط غیراستریل، همان آلودگی را وارد می‌کند که قرار بود پانسمان از آن جلوگیری کند. تغییرات پانسمان در واقع بخشی از دوره نقاهت عمل ماموپلاستی است که ویزیت‌های بعد از عمل آن را مرحله به مرحله مدیریت می‌کنند.

نوارهای استریپ تا کی روی برش می‌مانند؟

استریپ‌ها را معمولاً برنمی‌دارند و خودشان معمولاً طی یک تا دو هفته از لبه‌ها شروع به کنده شدن می‌کنند. اگر در حمام یا هنگام تعویض لباس گوشه‌ای از آنها بلند شد، کندن آن توصیه نمی‌شود؛ بگذارید خودش بیفتد یا در ویزیت بعدی پزشک آن را بردارد. درباره روند ترمیم و ظاهر خط بخیه می‌توانید در مقاله جای بخیه عمل ماموپلاستی بیشتر بخوانید.

چه زمانی باید پانسمان عمل ماموپلاستی را تعویض کرد؟

اصل بر این است که پانسمان تا زمانی که پزشک مشخص کرده دست نخورد. با این حال چند اتفاق می‌تواند باعث شود پانسمان پیش از موعد از کار بیفتد و نیاز به تعویض پیدا کند. مهم‌ترین آنها در فهرست زیر آمده است:

لکه‌های کوچک خونی یا زرد کمرنگ در روزهای اول معمولاً طبیعی‌اند و همیشه به معنی مشکل نیستند. نگرانی زمانی شروع می‌شود که لکه در مدت کوتاهی بزرگ شود، پانسمان از خون یا ترشح اشباع شود یا بوی بد داشته باشد.

در چنین شرایطی اولین قدم تماس با کلینیک یا جراح است. اگر تا زمان ویزیت فاصله دارید و دسترسی فوری ممکن نیست، دست‌هایتان را کامل بشویید و روی پانسمان قبلی یک لایه گاز استریل اضافه کنید و با چسب پزشکی ثابت کنید. از چسباندن مستقیم هر چیزی روی برش و همچنین ریختن پودر، پماد یا مواد گیاهی روی آن خودداری کنید.

تعویض پانسمان ماموپلاستی چگونه انجام می‌شود؟

نحوه پانسمان ماموپلاستی در مراکز مختلف کمی تفاوت دارد، اما اصول کار همه جا یکسان است: دست تمیز، وسایل استریل، دست زدن حداقلی به زخم و بررسی دقیق وضعیت برش در هر بار تعویض.

تعویض پانسمان در مطب یا کلینیک

در ویزیت‌های بعد از عمل، پزشک یا پرستار پس از شستن دست و پوشیدن دستکش، پانسمان قبلی را از لبه‌ها و به‌آرامی جدا می‌کند و برش را از نظر قرمزی، ورم، ترشح، گرمی پوست و فاصله لبه‌های زخم بررسی می‌کند. سپس محل را با محلول مناسب تمیز می‌کند، اجازه می‌دهد خشک شود و پانسمان یا استریپ جدید را می‌چسباند. در همین ویزیت معمولاً قرینگی دو سینه، میزان تورم و محل درن هم ارزیابی می‌شود؛ بنابراین تعویض پانسمان در کلینیک فقط عوض کردن گاز نیست و بخشی از معاینه پیگیری است.

مراحل تعویض پانسمان در منزل (فقط با دستور پزشک)

برخی جراح‌ها در شرایط خاص از بیمار می‌خواهند پانسمان را در خانه عوض کند. اگر چنین دستوری گرفته‌اید، مراحل زیر روش استاندارد کار است:

  1. دست‌ها را حداقل ۲۰ ثانیه با آب و صابون بشویید و کاملاً خشک کنید
  2. گاز استریل، چسب پزشکی، دستکش یکبار مصرف و محلولی را که پزشک تعیین کرده از قبل آماده کنید
  3. سوتین و پانسمان قبلی را از لبه‌ها بردارید و چسب را موازی پوست بکشید، نه عمودی
  4. برش را از نظر قرمزی، ورم، ترشح، بو و باز شدن لبه‌ها بررسی کنید و اگر نگران شدید عکس بگیرید تا به پزشک نشان دهید
  5. برش را طبق دستور پزشک و با حرکت ملایم از وسط به بیرون تمیز کنید، بدون مالش
  6. پوست را با گاز تمیز و با ضربه‌های آرام خشک کنید
  7. پماد یا کرم روی برش نزنید، مگر پزشک آن را تجویز کرده باشد
  8. پانسمان جدید را بدون کشیدگی بچسبانید و سوتین را دوباره بپوشید

برای تمیز کردن برش لازم نیست سینه را فشار بدهید یا ماساژ دهید و این کار حتی می‌تواند به بافت تازه ترمیم شده آسیب بزند. اگر هنگام باز کردن پانسمان با ترشح غیرعادی، بوی بد یا باز شدن لبه‌های زخم روبه‌رو شدید، کار را متوقف کنید و با پزشک تماس بگیرید.

مراقبت‌های پانسمان ماموپلاستی برای جلوگیری از عفونت

مهم‌ترین عامل در پیشگیری از عفونت، تمیز بودن دست‌هاست. قبل از هر تماسی با پانسمان یا سوتین، دست‌ها را بشویید و تا جای ممکن به پانسمان دست نزنید. پانسمان باید خشک و چسبیده بماند؛ از خاراندن اطراف آن، فشار دادن گوشه‌هایش و بلند کردن لبه‌های چسب برای نگاه کردن زیر آن خودداری کنید.

لباس‌هایی که می‌پوشید و ملافه‌ای که روی آن می‌خوابید هم اهمیت دارد. لباس جلوباز و نرم را ترجیح دهید تا هنگام در آوردن، به پانسمان کشیده نشود، و ملافه و بالش را تمیز نگه دارید. در روزهای اول از تماس نزدیک حیوانات خانگی با سینه خودداری کنید. استفاده از لوسیون، پودر و عطر در اطراف پانسمان هم ضرورتی ندارد و می‌تواند باعث حساسیت یا شل شدن چسب شود.

تغذیه و سبک زندگی هم بر سرعت ترمیم اثر دارد. مصرف کافی پروتئین و مایعات به بازسازی بافت کمک می‌کند و درباره جزئیات آن در مقاله بعد از عمل ماموپلاستی چی بخوریم توضیح داده‌ایم. سیگار و قلیان جریان خون پوست را کم می‌کنند و ترمیم زخم را کند می‌کنند، بنابراین بهتر است قبل و بعد از عمل، به مدتی که جراح مشخص می‌کند، کنار گذاشته شوند. طرز خوابیدن هم مهم است؛ فشار روی سینه یا کشیده شدن پانسمان در خواب می‌تواند باعث جابه‌جایی آن شود. برای آشنایی با جزئیات، مقاله طرز خوابیدن بعد از عمل ماموپلاستی را بخوانید.

اگر پزشک آنتی‌بیوتیک تجویز کرده، دوره را دقیقاً طبق دستور مصرف کنید و خودسرانه قطع نکنید یا داروی دیگری اضافه نکنید. رعایت همین نکات کوچک در کنار سایر مراقبت های بعد از عمل ماموپلاستی خطر عفونت را به حداقل می‌رساند.

نشانه‌های عفونت زخم بعد از ماموپلاستی

درد و ورم در روزهای اول طبیعی است و معمولاً به‌تدریج کم می‌شود. اگر برعکس، درد بعد از چند روز بیشتر شد، پوست اطراف برش قرمز و داغ شد و قرمزی گسترش یافت، ترشح زرد یا سبز و بدبو دیده شد یا تب بالای ۳۸ درجه پیدا کردید، باید همان روز با پزشک تماس بگیرید و منتظر ویزیت بعدی نمانید.

آیا می‌توان با پانسمان ماموپلاستی حمام کرد؟

پاسخ به نوع پانسمان و نظر جراح بستگی دارد. اگر پانسمان شما شفاف و مقاوم در برابر آب است، بعضی جراح‌ها از روز بعد از عمل اجازه دوش می‌دهند؛ برخی بعد از ۴۸ ساعت و برخی فقط پس از اولین ویزیت. اگر پانسمان از نوع گاز و چسب معمولی است، تا زمان برداشته شدن آن فقط شست‌وشوی موضعی و سریع مجاز است و دوش کامل نباید گرفته شود.

وان، استخر، جکوزی، سونا و دریا تا زمانی که برش‌ها کاملاً بسته نشده‌اند و پزشک اجازه نداده است ممنوع‌اند؛ چون خیساندن زخم در آب باعث ورود باکتری می‌شود. مدت این محدودیت معمولاً چند هفته است و عدد دقیق آن را جراح تعیین می‌کند.

روش درست دوش گرفتن با پانسمان مقاوم در برابر آب

  1. ابتدا از پزشک خود اجازه بگیرید و برای دوش اول کسی کنار شما باشد، چون ضعف و سرگیجه بعد از عمل ممکن است
  2. اگر جراح اجازه داده، سوتین طبی را برای دوش در بیاورید
  3. با آب ولرم و پشت به دوش بایستید تا آب با فشار مستقیم روی سینه نریزد
  4. دوش را کوتاه نگه دارید و روی پانسمان صابون نمالید و آن را ماساژ ندهید
  5. بعد از دوش، پانسمان را فقط با ضربه‌های آرام حوله تمیز خشک کنید
  6. سوتین تمیز و خشک را بپوشید

اگر پانسمان مقاوم در برابر آب نیست، می‌توانید بدن را از پایین سینه به پایین بشویید و صورت و موها را با کمک دیگری و در حالت خم شدن به عقب بشویید تا آب روی سینه نیاید. اگر درن دارید، شرایط حمام کردن محدودتر است و بهتر است با پزشک هماهنگ کنید؛ درباره این مرحله در مقاله کشیدن درن بعد از عمل ماموپلاستی توضیح داده‌ایم.

تفاوت پانسمان و سوتین طبی بعد از ماموپلاستی چیست؟

این دو را معمولاً با هم اشتباه می‌گیرند، اما کار هر کدام متفاوت است. پانسمان از خود برش محافظت می‌کند و سوتین طبی از کل سینه حمایت می‌کند. جدول زیر تفاوت‌های اصلی را نشان می‌دهد:

ویژگی پانسمان سوتین طبی
هدف اصلی محافظت از برش و جلوگیری از عفونت حمایت از سینه، کاهش کشیدگی بافت و کمک به کنترل تورم
محل قرارگیری مستقیم روی برش و محل درن روی کل سینه، روی پانسمان
جنس گاز استریل، چسب پزشکی، فیلم شفاف یا استریپ پارچه نرم و کشی، معمولاً با بسته شدن از جلو
مدت استفاده چند روز تا حدود یک هفته، بسته به دستور جراح معمولاً چند هفته، بسته به دستور جراح
تعویض یا برداشتن معمولاً توسط پزشک یا پرستار برای حمام و شست‌وشو قابل درآوردن است، با اجازه پزشک

برداشته شدن پانسمان به معنی کنار گذاشتن سوتین نیست. در بیشتر موارد سوتین بعد از برداشتن پانسمان هم برای مدتی ادامه پیدا می‌کند. جزئیات انتخاب و مدت استفاده از آن را در مقاله سوتین طبی بعد از عمل ماموپلاستی بخوانید.

چه زمانی پانسمان ماموپلاستی باید توسط پزشک بررسی شود؟

بعضی علائم را نباید تا ویزیت بعدی نگه داشت. این علائم را از نظر فوریت می‌توان به دو دسته تقسیم کرد.

تماس با پزشک در همان روز

اگر پانسمان از خون یا ترشح اشباع شد، بوی بد یا ترشح چرکی دیدید، قرمزی در حال گسترش یا تب بالای ۳۸ درجه پیدا کردید، لبه‌های زخم از هم باز شد یا پوست زیر چسب تاول زد، همان روز با کلینیک یا جراح تماس بگیرید و در صورت امکان از پانسمان عکس بفرستید.

مراجعه فوری به اورژانس

ورم ناگهانی و شدید یک طرف سینه همراه با درد و سفتی، تفاوت قابل توجه اندازه دو سینه که در چند ساعت بیشتر شود، سرد یا تیره و بنفش شدن پوست سینه یا نوک، خونریزی که با فشار ملایم بند نمی‌آید و همچنین تنگی نفس، درد قفسه سینه یا درد و تورم یک ساق پا موارد اورژانسی هستند. در این شرایط منتظر پاسخ تلفن نمانید و مستقیم به نزدیک‌ترین مرکز درمانی بروید.

برای انجام ماموپلاستی در اصفهان و انتخاب روش مناسب جراحی، مشاوره با پزشک متخصص و باتجربه اهمیت زیادی دارد. دکتر محمد رضا حکیمیان با بررسی شرایط جسمی و انتظارات مراجعین، می‌توانند درباره روش مناسب جراحی و نتیجه مورد انتظار شما را راهنمایی کنند.
☎️ 36294896 - 031
💻 نوبت‌ دهی اینترنتی دکتر حکیمیان

سوالات متداول درباره پانسمان ماموپلاستی

پانسمان بعد از ماموپلاستی چند روز بماند؟

مدت آن بسته به تکنیک جراحی و دستور جراح متفاوت است. لایه بیرونی در برخی مراکز بعد از ۴۸ ساعت برداشته می‌شود و در برخی دیگر تا اولین ویزیت، که معمولاً چند روز بعد از عمل است، باقی می‌ماند. تا قبل از ویزیت، پانسمان را خودتان باز نکنید.

اگر پانسمان ماموپلاستی خیس شد چه کنم؟

اگر فقط سطح پانسمان کمی مرطوب شده و پانسمان از نوع مقاوم در برابر آب است، معمولاً مشکلی نیست. اگر گاز زیرین خیس شده یا چسب شل شده، با کلینیک تماس بگیرید. تا زمان ویزیت، یک لایه گاز استریل روی آن بگذارید و از باز کردن پانسمان خودداری کنید.

خارش زیر پانسمان طبیعی است؟

خارش خفیف در جریان ترمیم رایج است، اما خاراندن پانسمان ممنوع است. اگر خارش شدید باشد و پوست اطراف چسب قرمز یا دارای تاول شود، ممکن است حساسیت به چسب وجود داشته باشد و باید به پزشک اطلاع دهید.

ترشح از محل برش بعد از ماموپلاستی طبیعی است؟

مقدار کم ترشح خونی یا زرد کمرنگ در روزهای اول طبیعی است. ترشح زیاد، چرکی، سبز یا بدبو و ترشحی که با گذشت زمان بیشتر می‌شود، نشانه مشکل است و باید بررسی شود.

آیا تعویض پانسمان درد دارد؟

بیشتر بیماران فقط کمی کشیدگی یا حساسیت در محل چسب احساس می‌کنند. اگر چسب به پوست چسبیده باشد، پزشک یا پرستار با آرامی و گاهی با کمک محلول مخصوص آن را جدا می‌کند. درد شدید هنگام تعویض پانسمان طبیعی نیست و باید به پزشک اطلاع بدهید.

بعد از برداشتن پانسمان باید کرم یا پماد بزنم؟

تا زمانی که برش‌ها کاملاً بسته نشده‌اند، هیچ کرم یا پماد بدون تجویز پزشک روی آنها نزنید. بعد از ترمیم کامل، جراح ممکن است استفاده از ژل یا ورق سیلیکونی را برای بهبود ظاهر اسکار توصیه کند، اما زمان شروع آن را باید خودش تعیین کند.

پانسمان بعد از لیفت یا کوچک کردن سینه هم همین‌طور است؟

نه دقیقاً. در جراحی‌های لیفت و کوچک کردن سینه، برش‌ها معمولاً بیشتر و طولانی‌ترند، بنابراین پانسمان اغلب مدت بیشتری نگه داشته می‌شود و محدودیت‌های حمام سخت‌گیرانه‌تر است. دستور پزشک خودتان برای نوع جراحی شما ملاک است.

تا چه مدت بعد از برداشتن پانسمان باید سوتین طبی بپوشم؟

مدت آن بسته به نوع عمل و نظر جراح متفاوت است و معمولاً چند هفته طول می‌کشد. تصمیم دقیق در ویزیت‌های بعد از عمل و با توجه به میزان تورم و وضعیت ترمیم گرفته می‌شود.

جمع‌بندی

پانسمان بعد از ماموپلاستی چند کار ساده اما مهم انجام می‌دهد: از برش محافظت می‌کند، ترشح اولیه را جذب می‌کند و ترمیم را قابل بررسی نگه می‌دارد. نکته اصلی این است که مدت ماندن پانسمان و اجازه حمام به نوع جراحی و دستور جراح بستگی دارد، و در صورت خیس شدن، نشت خون یا ترشح، بوی بد، تب یا ورم ناگهانی، باید قبل از هر اقدامی با پزشک تماس بگیرید. اگر درباره وضعیت پانسمان خود نگرانی دارید، بهتر است به جای حدس زدن، با تیم درمانی مشورت کنید.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان توحید میانی ، کوچه 23
تلفن : 36294896 - 031

درباره این موضوع مطالب بیشتری بخوانید

نظرات کاربران درباره این مطلب :
برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
طراحی و راه اندازی وب سایت : گروه نرم افزاری پزشک آنلاین