تفاوت داکتال کارسینوما DCIS و IDC و نحوه تشخیص آن

کارسینوم داکتال درجا، یک مرحله پیش سرطانی است که در آن سلول های غیرطبیعی در امتداد و یا داخل مجاری شیری قرار می گیرند؛ ولی بافت های اطراف را درگیر نکرده و به بافت های مجاور، جریان خون و گره های لنفاوی اطراف خود سرایت نکرده اند. این بیماری، شکل ابتدایی سرطان پستان است که می توان آن را به خوبی درمان نمود. در ادامه این مقاله به بررسی سرطان داکتال غیرتهاجمی پستان، به صورت دقیق تر می پردازیم.

DCIS چیست؟

کارسینوم مجرای درجا یا غیرتهاجمی Ductal carcinoma in situ نوعی سرطان پستان غیرتهاجمی می باشد که از داکت های شیری شروع شده؛ اما به بافت سالم اطراف پستان متاستاز و تهاجم نمی کند (به همین دلیل برای توصیف آن از عبارات درجا یا غیرتهاجمی استفاده می شود و با سرطان پستان تهاجمی تفاوت دارد). خوشبختانه، این بیماری به طور معمول خطر مرگ ندارد. لازم به ذکر است که مبتلایان به این داکتال کارسینوما، در مقایسه با افراد سالم، ریسک بالاتری برای ابتلا به سرطان سینه تهاجمی در سال‌ های بعد زندگی خود دارند.

این بیماری معمولا در ماموگرافی ، به شکل خوشه های کوچک کلسیفیکاسیون یافت می شود که دارای اشکال و اندازه های نامنظم می باشند.

تفاوت کارسینوم داکتال درجا (DCIS) و کارسینوم داکتال مهاجم (IDC)

تفاوت اصلی کارسینوم داکتال درجا (DCIS) و کارسینوم داکتال مهاجم (IDC) در میزان گسترش سلول‌های سرطانی به بافت اطراف پستان است. در DCIS، سلول‌های غیرطبیعی داخل مجاری شیری باقی می‌مانند و هنوز از لایه جداکننده مجرا عبور نکرده‌اند؛ به همین دلیل، این بیماری معمولا سرطان غیرتهاجمی یا مرحله صفر پستان نامیده می‌شود. در مقابل، در IDC سلول‌های سرطانی از دیواره مجاری شیری عبور کرده و به بافت اطراف پستان نفوذ می‌کنند. این نوع سرطان، بسته به مرحله بیماری، می‌تواند به غدد لنفاوی یا اندام‌های دوردست نیز گسترش یابد.

از نظر درمان نیز این دو وضعیت تفاوت دارند. درمان DCIS معمولا شامل جراحی حفظ پستان یا ماستکتومی است و بسته به شرایط بیمار ممکن است پرتودرمانی یا هورمون‌درمانی نیز توصیه شود. در IDC، علاوه بر جراحی، ممکن است درمان‌هایی مانند شیمی‌درمانی، پرتودرمانی، هورمون‌درمانی یا درمان هدفمند مورد نیاز باشد. انتخاب روش درمان در هر دو مورد به نتایج پاتولوژی، وسعت ضایعه و ویژگی‌های تومور بستگی دارد.

علائم کارسینوم داکتال درجا

کارسینوم مجاری شیری درجا معمولاً علائمی ندارد. با این حال، گاهی اوقات می تواند علائمی مانند موارد زیر داشته باشد:

1. ترشح خونی از نوک پستان
2. وجود یک توده در پستان
3. برخی از افراد مبتلا به کارسینوم مجاری شیری درجا نوعی بثورات (برآمدگی) درگیر در نوک پستان دارند که به بیماری پاژه نوک پستان معروف است. این بیماری از نوک پستان آغاز می ‌شود و ممکن است به سایر نواحی پستان نیز انتشار یابد.

طبقه بندی کارسینوم درجا

کارسینوم داکتال درجا بر اساس شکل ظاهری سلول ها و با توجه به تفاوت و سرعت رشد آن ها با سلول های طبیعی، در زیر میکروسکوپ طبقه بندی می شوند. DCIS به صورت زیر درجه بندی می شود:

1. درجه پایین: سلول ‌های سرطانی بیشتر شبیه سلول‌ های طبیعی پستان هستند و معمولاً به کندی رشد می ‌کنند.
2. درجه متوسط: سلول های سرطانی کمتر شبیه سلول های طبیعی پستان هستند و سریع تر رشد می کنند.
3. درجه بالا: سلول های سرطانی با سلول های طبیعی پستان متفاوت به نظر می رسند و ممکن است به سرعت در حال رشد باشند.

عوامل خطر ابتلا به کارسینوم مجرای درجا

عوامل متعددی ممکن است با افزایش احتمال ابتلا به DCIS مرتبط باشند، از جمله:

• افزایش سن
• سابقه خانوادگی سرطان پستان
• سابقه شخصی برخی بیماری‌های خوش‌خیم پستان، مانند هیپرپلازی آتیپیک
• شروع قاعدگی پیش از ۱۲ سالگی
• شروع یائسگی پس از ۵۵ سالگی
• نداشتن سابقه بارداری
• تجربه اولین بارداری پس از ۳۰ سالگی

• وجود این عوامل به معنای ابتلای قطعی به بیماری نیست و ممکن است DCIS در افرادی بدون عوامل خطر شناخته‌شده نیز ایجاد شود.

تشخیص کارسینوم داکتال درجا در زنان

کارسینوم مجرایی درجا اغلب هنگام ماموگرافی غربالگری یا بررسی تغییرات مشکوک پستان شناسایی می‌شود. این ضایعه معمولا علامت مشخصی ندارد و ممکن است در تصاویر ماموگرافی به شکل خوشه‌هایی از رسوبات کلسیم به نام میکروکلسیفیکاسیون دیده شود. کلسیفیکاسیون‌ها به‌صورت نقاط سفید در تصاویر ماموگرافی ظاهر می‌شوند، اما همه آن‌ها نشانه سرطان نیستند و بسیاری از کلسیفیکاسیون‌های پستان خوش‌خیم هستند. در صورت مشاهده موارد مشکوک، پزشک ممکن است بررسی‌های تکمیلی را درخواست کند.

روش‌های تشخیص کارسینوم مجرایی درجا

به طور معمول این بیماری، در طی آزمایش غربالگری سرطان پستان تشخیص داده می‌ شود. در صورتی که پزشک علائم اولیه را در بیمار مشاهده کند، برخی از آزمایش های زیر را جهت تایید تشخیص درخواست می کند:

• ماموگرافی تشخیصی: برای بررسی دقیق‌تر شکل، اندازه و پراکندگی کلسیفیکاسیون‌ها.
• سونوگرافی پستان: در صورت نیاز به بررسی تکمیلی توده یا سایر تغییرات بافتی.
• بیوپسی سوزنی با هدایت تصویر: برای نمونه‌برداری از ناحیه مشکوک، به‌ویژه کلسیفیکاسیون‌هایی که در ماموگرافی دیده می‌شوند.
• بیوپسی با کمک خلأ: روشی برای برداشت نمونه‌های بافتی بیشتر از ناحیه مشکوک، در موارد مناسب.
• معاینه بالینی پستان: برای بررسی توده، تغییرات پوستی، فرورفتگی نوک سینه یا ترشحات نوک سینه .

تشخیص قطعی DCIS معمولا با بررسی نمونه بافتی زیر میکروسکوپ و ارزیابی پاتولوژی انجام می‌شود. اگر متوجه تغییراتی مانند توده جدید، ضخیم شدن پوست، فرورفتگی پوست یا ترشحات نوک سینه شدید، لازم است برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید.

راه های درمان کارسینوم درجای مجاری شیری

اگرچه DCIS معمولا به بافت اطراف تهاجم نکرده است، برای تعیین بهترین روش مدیریت آن به ارزیابی تخصصی نیاز است. انتخاب درمان به وسعت و محل ضایعه، درجه سلولی، ویژگی‌های پاتولوژی و شرایط فرد بستگی دارد. روش‌های درمانی ممکن است شامل جراحی حفظ پستان، ماستکتومی، پرتودرمانی و در برخی موارد هورمون‌درمانی باشند. انتخاب روش مناسب باید با مشارکت بیمار و تیم درمان انجام شود.

جراحی حفظ پستان یا لامپکتومی

در عمل لامپکتومی ، ناحیه حاوی DCIS به همراه مقداری از بافت سالم اطراف آن برداشته می‌شود. این روش که با نام برداشت وسیع موضعی یا لامپکتومی نیز شناخته می‌شود، در موارد مناسب امکان حفظ بخش عمده پستان را فراهم می‌کند. پس از جراحی حفظ پستان، بسته به شرایط ضایعه و ارزیابی پزشک، ممکن است پرتودرمانی توصیه شود.

ماستکتومی در درمان DCIS

عمل ماستکتومی به معنای برداشتن بافت پستان است و ممکن است در شرایط زیر پیشنهاد شود:

• DCIS بخش وسیعی از پستان را درگیر کرده باشد.
• ضایعه در چند ناحیه جداگانه پستان وجود داشته باشد و حفظ پستان امکان‌پذیر نباشد.
• پس از جراحی حفظ پستان، دستیابی به حاشیه‌های جراحی مناسب امکان‌پذیر نباشد.
• بیمار پس از بررسی مزایا و محدودیت‌ها، ماستکتومی را انتخاب کند.

در برخی بیماران واجد شرایط، امکان حفظ پوست یا نوک سینه نیز وجود دارد؛ تصمیم‌گیری در این مورد به وسعت ضایعه و شرایط بالینی بستگی دارد.

بازسازی پستان پس از ماستکتومی

پس از ماستکتومی، برخی بیماران می‌توانند برای بازسازی پستان اقدام کنند. بازسازی ممکن است هم‌زمان با ماستکتومی، یعنی بازسازی فوری، یا در ماه‌ها و سال‌های بعد، یعنی بازسازی تاخیری، انجام شود. انتخاب زمان و روش بازسازی به وضعیت بیمار، برنامه درمانی و ترجیحات او بستگی دارد. برخی افراد نیز ترجیح می‌دهند بازسازی انجام ندهند و در صورت تمایل از پروتز خارجی پستان استفاده کنند.

بیوپسی غدد لنفاوی نگهبان

در DCIS خالص، بررسی غدد لنفاوی معمولا به‌صورت روتین لازم نیست. با این حال، اگر قرار باشد ماستکتومی انجام شود، جراح ممکن است بیوپسی غدد لنفاوی نگهبان را هم‌زمان توصیه کند؛ زیرا پس از برداشتن پستان، انجام این بررسی دشوارتر می‌شود.

غدد لنفاوی نگهبان نخستین غددی هستند که در صورت انتشار سلول‌های سرطانی، احتمال درگیری آن‌ها وجود دارد. اگر در بررسی نهایی مشخص شود که علاوه بر DCIS، بخشی از سرطان به شکل مهاجم وجود داشته است، نتیجه بررسی غدد لنفاوی می‌تواند در تعیین مرحله بیماری و برنامه درمانی اهمیت داشته باشد.

در چه زمانی ماستکتومی به بیمار پیشنهاد می شود؟

1. کارسینوم داکت های شیری، در بیش از یک ناحیه از پستان وجود داشته باشد
2. اندازه توده سرطانی در مقایسه با اندازه کل بافت پستان، بزرگ باشد
3. بیمار قادر به انجام پرتودرمانی نمی باشد
4. بیمار انجام ماستکتومی را به لامپکتومی به همراه پرتودرمانی، ترجیح می دهد

پیشگیری از کارسینوم درجای مجاری شیری

با رعایت برخی نکات می ‌توان از ابتلا به کارسینوم مجاری شیری درجا پیشگیری کرد و ریسک ابتلا به سرطان سینه را کاهش داد:

• برخی ترکیبات هورمون درمانی، ریسک ابتلا به سرطان سینه را بالا می‌ برند. بهتر است پایین ‌ترین دوز هورمون‌ درمانی در کمترین بازه زمانی انتخاب شود.
• در صورتی که سابقه خانوادگی سرطان پستان دارید حتماً باید زیر نظر پزشک آزمایش‌ های غربالگری سرطان سینه را انجام دهید.
• چاقی یکی از فاکتورهای خطر است که ریسک ابتلا به سرطان پستان پس از یائسگی را افزایش می ‌دهد.
• مصرف الکل و دخانیات را کاهش دهید.
• حداقل روزی ۳۰ دقیقه ورزش کنید.

• علت و درمان درد دست در سرطان سینه
  تاریخ انتشار : 1402-02-26تاریخ بروز رسانی : 1405-05-27


• نمونه برداری از سینه چگونه است؟ | روش های بیوپسی سینه
  تاریخ انتشار : 1399-12-28تاریخ بروز رسانی : 1405-08-05


• بهترين زمان انجام پرتو درمانی در سرطان سینه
  تاریخ انتشار : 1400-01-31تاریخ بروز رسانی : 1405-08-05


• درباره نئوپلاسم یا تومور پستان در زنان بیشتر بدانید
  تاریخ انتشار : 1401-03-30تاریخ بروز رسانی : 1405-04-24


• ورزش های مخصوص لنف ادم و ورم دست بعد از سرطان پستان
  تاریخ انتشار : 1400-02-24تاریخ بروز رسانی : 1405-04-24